Kan je werknemers die (een deel van) hun woon-werkverplaatsing te voet afleggen een wandelvergoeding toekennen?

De voetgangerspremie in pijler 2 van het mobiliteitsbudget

Sinds 1 januari 2022 kan de zogenaamde 'voetgangerspremie' voor de verplaatsingen te voet van de woonplaats naar de plaats van tewerkstelling worden gefinancierd met het mobiliteitsbudget.

Het gaat hier om een kilometervergoeding voor een maximum bedrag per kilometer dat gelijk is aan het bedrag van de fietsvergoeding bedoeld in artikel 38, § 1, eerste lid, 14°, a), van het Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992 (maximaal 0,145 euro (basisbedrag; geïndexeerde bedrag), toegekend voor de werkelijk te voet gedane verplaatsingen tussen de woonplaats en de plaats van tewerkstelling.

Deze premie kan dus niet worden toegekend voor zuivere privéverplaatsingen te voet.

Voor de toepassing van deze premie worden verplaatsingen uitgevoerd met voortbewegingstoestellen, zoals gedefinieerd in het algemeen reglement op de politie van het wegverkeer en van het gebruik van de openbare weg, gelijkgesteld met verplaatsingen te voet. Men denkt hier bijvoorbeeld aan verplaatsingen gedaan met rolschaatsen, per (al dan niet elektrische) step, per skateboard, met een (elektrische) rolstoel, elektrische scooters voor personen met een verminderde mobiliteit, … 

Wanneer de reeds geruime tijd aangekondigde veralgemening van het mobiliteitsbudget er zou komen, zou iedereen (ook wie achterliggend geen recht heeft op een bedrijfswagen) zijn budget kunnen aanwenden ter financiering van deze voetgangerspremie.

De wandelvergoeding als onderdeel van je loonbeleid?

Kan je het wandelgedrag van je werknemers stimuleren buiten het mobiliteitsbudget om?

Op basis van de huidige reglementering bestaat er op vandaag geen RSZ-vrijstelling voor dergelijke vergoeding.

Fiscaal geniet de wandelvergoeding dezelfde fiscale vrijstelling die geldt voor andere tussenkomsten van de werkgever in de woon-werkverplaatsing. Voor inkomstenjaar 2025 en 2026 bedraagt die maximale vrijstelling 500 euro per jaar of 41,70 euro per maand op voorwaarde dat de werknemer in de personenbelasting opteert voor de forfaitaire beroepskosten en niet de werkelijke.

Een collectieve wandeldoelstelling in het kader van de loonbonus cao 90?

Niet-recurrente resultaatsgebonden voordelen zijn voordelen gebonden aan de collectieve resultaten van een onderneming, een groep van ondernemingen ofwel van een welomschreven groep van werknemers, op basis van objectieve criteria.

Deze voordelen hangen af van de verwezenlijking van duidelijk aflijnbare, transparante, definieerbare/meetbare en verifieerbare doelstellingen, die kennelijk onzeker zijn bij de invoering van het bonusplan.

Niet-recurrent resultaatsgebonden voordeel: resultaat > < inspanning

Opgelet: De doelstellingen moeten betrekking hebben op collectieve resultaten (die objectief meetbaar en verifieerbaar moeten zijn) en niet op de collectieve prestaties van de betrokken werknemers. Dit vloeit voort uit de benaming van het bonusstelsel - het gaat om niet-recurrente resultaatsgebonden voordelen - en uit de in artikel 3 van de cao nr. 90 bepaalde definitie van deze voordelen: “de voordelen gebonden aan de collectieve resultaten van een onderneming of van een groep van ondernemingen ofwel van een welomschreven groep van werknemers”.

Aangezien de toekenning van de bonus uitsluitend mag gekoppeld worden aan het behalen van een objectief meetbaar en verifieerbaar collectief resultaat mag de omschrijving van de doelstelling niet neerkomen op prestaties of inspanningen die door de werknemers moeten worden geleverd. De prestaties van de werknemers zijn immers enkel de inspanningen die moeten worden geleverd om de collectieve resultaten te kunnen behalen, maar vormen geen collectieve resultaten op zich.

Een doelstelling als “samen 10 miljoen stappen zetten” of “elke werknemer wandelt gemiddeld 8.000 stappen per dag” meet wat werknemers doen, niet wat de onderneming bereikt. Het is dezelfde logica als het opleidingspercentage dat de FOD WASO weigert. De kans is groot dat zo’n plan wordt afgewezen.

Wandelen in het kader van een mobiliteitsdoelstelling?

Wandelen naar het werk is een vorm van alternatieve mobiliteit. Een doelstelling als “het aandeel woon-werkverplaatsingen te voet of met de fiets stijgt naar 35 %” beschrijft een collectief resultaat. Sinds cao 90/4 (22 februari 2022) gelden voor mobiliteitsdoelstellingen wel bijkomende voorwaarden: doelstellingen in verband met mobiliteit zijn enkel toegelaten indien fietsvergoedingen worden toegekend aan werknemers die de fiets gebruiken voor hun woon-werkverkeer.

Ook voor een wandeldoelstelling moet er dus een fietsvergoeding zijn, geen wandelvergoeding.

Wandelen in het kader van een welzijnsdoelstelling?

Wie het doel koppelt aan gezondheid, komt bij een welzijnsdoelstelling uit, zoals minder ziekteverzuim. Dan moet de werkgever het globaal preventieplan en het jaaractieplan samen met het bonusplan neerleggen bij de griffie. Een daling van het verzuim meet het resultaat, niet het wandelen zelf. Het wandelen is dan een middel in het preventiebeleid, geen doelstelling van het bonusplan.

Meer weten?

Ontdek onze praktijkgerichte opleidingen.